Przez pięć niezwykłych dni od 4 do 8 maja 2026 roku grupa dorosłych osób z niepełnosprawnościami ze Środowiskowego Domu Samopomocy „Krok dalej” w Białobrzegach  doświadczyła odkrywania wolności, odwagi, przyjaźni i godności — a przede wszystkim przekonania, że niezależne życie nie jest odległym marzeniem, ale realną możliwością.

W ramach mobilności grupowej Erasmus+ „Niezależne życie” pięciu uczestników z niepełnosprawnościami (w tym cztery osoby poruszające się na wózkach) wraz z opiekunami wyjechało do Kantabrii w Hiszpanii, aby spotkać się z organizacją partnerską AMICA. To, co wydarzyło się podczas tego tygodnia, stało się historią o włączeniu społecznym, samostanowieniu i prawdziwych relacjach międzyludzkich ponad granicami.

Dzień 1 – Odkrywanie możliwości poprzez integrację ze społecznością AMIKI i technologię

Mobilność rozpoczęła się od emocji, ciekawości i ekscytacji. Dla niektórych uczestników był to pierwszy zagraniczny wyjazd w życiu. Nowy kraj, inny język, nowe osoby — każdy moment miał ogromne znaczenie.

Pierwszy dzień poświęcony był technologii i zasobom mieszkaniowym. Uczestnicy odwiedzili Horizon Training and Employment Center, gdzie poznawali praktyczne rozwiązania wspierające niezależne życie. Dowiedzieli się, jak technologie wspomagające, dostosowane miejsca pracy oraz narzędzia codziennego funkcjonowania pomagają osobom z niepełnosprawnościami podejmować własne decyzje i żyć bardziej samodzielnie.

Uczetnicy brali udział w emocjonującej grze poświęconej lepszemu poznaniu kultur i tradycji Polski i Hiszpanii i odkrywaniu piękna w tym co nas łączy i czym się różnimy. Efektem tych zajęć jest hiszpańsko-polska piosenka, stworzona z wykorzystaniem AI. Natomiast dzięki użyciu nowoczesnych technologii komunikacyjnych, uczestnicy z obu krajów przekonali się, że można skutecznie komunikować się mimo barier.

Po południu grupa odwiedziła Centrum La Vega, gdzie obejrzała niezwykle poruszający spektakl „Black Light Theater” przygotowany przez uczestników AMICA oraz wzięła udział w warsztatach malowania na szkle.  Dla wielu osób było to przypomnienie, że niepełnosprawność nigdy nie ogranicza kreatywności, marzeń ani potrzeby wyrażania siebie.

Dzień 2 – Włączenie społeczne, przynależność, podejście skoncentrowane na osobie

Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili główną siedzibę AMICA i poznali filozofię organizacji opartą na podejściu skoncentrowanym na osobie.

Zamiast skupiać się na ograniczeniach, AMICA koncentruje się na możliwościach, aspiracjach i indywidualnych wyborach każdego człowieka. Uczestnicy dowiedzieli się, jak osoby z niepełnosprawnościami aktywnie współtworzą swoje życie, rozwijają się zawodowo, uczestniczą w społeczności i decydują o swojej przyszłości. Poznali ogrom możliwości rozwojowych jakie stwarza AMICA osobom z niepełnosprawnościami poprzez współpracę z samorządem, instytucjami, biznesem i lokalnymi społecznościami.

Jednym z bardziej wzruszających momentów było wydarzenie „Amica Eurovision” — pełne radości muzyczne spotkanie łączące różne centra AMICA poprzez wideokonferencję. Uczestnicy wspólnie świętowali, słuchali konkursowych utworów i dokonywali wyboru najlepszej piosenki  poprzez głosowanie. To, co mogło być zwykłą aktywnością integracyjną, stało się symbolem prawdziwej przynależności i przykładem, że każdy głos ma znaczenie. 

Dzień 3 – Nauka niezależności poprzez prawdziwe życie i przedsiębiorczość społeczną

Środa poświęcona była zatrudnieniu, zrównoważonemu rozwojowi i uczestnictwu społecznemu.

Podczas wizyty w zakładzie recyklingu oraz warsztatach szklarniowych uczestnicy poznawali modele przedsiębiorczości społecznej i możliwości zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami. Zobaczyli, że włączenie społeczne oznacza równe uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.

Warsztaty dotyczące autonomii skupiały się na zdrowiu, higienie i codziennych umiejętnościach potrzebnych do niezależnego życia. Uczestnicy ćwiczyli podejmowanie decyzji, współpracę i komunikację w autentycznych sytuacjach.

Dzięki prezentacji innowacyjnych projektów takich jak „Outdoor Learning” oraz „Time Bank”, uczestnicy poznali nowe sposoby wspierania niezależnego życia poprzez kontakt z naturą i autorski model wzajemnej pomocy w społeczności.  

Dzień 4 – Dzień Europy: społeczności, które się troszczą

Podczas obchodów Dnia Europy idea włączenia społecznego stała się widoczna na ogromną skalę.

Razem z dziesiątkami członków społeczności AMICA uczestnicy brali udział w wydarzeniach pełnych muzyki, tańca, współpracy i międzykulturowych doświadczeń. Wózki, niepełnosprawności czy bariery językowe przestały mieć znaczenie. Liczyły się relacje międzyludzkie.

Uczestnicy mogli doświadczyć, czym naprawdę jest europejskie obywatelstwo — równością, solidarnością i uczestnictwem każdego człowieka. Podczas wydarzenia został odczytany manifest „Tak dbamy o siebie we wspólnocie”, odnoszący się do społeczności, które się troszczą poprzez: bycie obecnym, słuchanie, towarzyszenie i nie pozostawianie nikogo samego.

Wizyta w księgarni społecznej AMICA pokazała kolejne ważne przesłanie: ekonomia społeczna może realnie zmieniać życie ludzi. Inicjatywy społeczne mogą tworzyć przestrzeń, w której każdy człowiek jest ważny i potrzebny.

Dla wielu uczestników był to bardzo emocjonalny dzień. Uświadomili sobie, że nie są sami ze swoimi trudnościami. Są częścią większej europejskiej wspólnoty, która docenia różnorodność i włączenie społeczne.

Dzień 5 – Sztuka, refleksja i nowe marzenia

Ostatni dzień wypełniły sztuka, refleksja i pożegnania.

Uczestnicy odwiedzili muzea sztuki współczesnej w Santander i wzięli udział w inicjatywie fotograficznej zachęcającej do spojrzenia na świat własnymi oczami. Poprzez fotografie wyrażali emocje, których czasami trudno opisać słowami — radość, wolność, ciekawość, dumę.

Dzień zakończył się ceremonią wręczenia certyfikatów, pamiątkowymi zdjęciami, dzieleniem się refleksami i nadzieją na kontynuację współpracy polsko-hiszpańskiej.

Ten wyjazd Erasmus+ był:

Odkrywaniem własnej siły.
Budowaniem pewności siebie.
Uświadomieniem sobie, że niezależność jest możliwa.
Doświadczeniem godności i szacunku.
Poczuciem prawdziwej przynależności.

Dla uczestników z niepełnosprawnościami, którzy na co dzień mierzą się z wieloma barierami, ta mobilność stała się doświadczeniem zmieniającym życie — dowodem na to, że świat może być dostępny, otwarty i pełen możliwości.

A może najważniejsze było to, że mogliśmy przypomnieć sobie jedną fundamentalną prawdę: prawdziwe włączenie społeczne zaczyna się wtedy, gdy przestajemy najpierw widzieć niepełnosprawność, a zaczynamy dostrzegać człowieka.